جهانی شدن نه تنها اقتصاد ، سیاست و فرهنگ های ملی را تحت تأثیر قرارداده ، بلكه حقوق را نیز به استخدام خوددرآورده‌است‌تا روندجهانی شدن درحوزه‌تجارت‌بین الملل كه به سرعت روبه رشداست را تسهیل نماید . به وجودآمدن تكنیك های جدیددرحوزه تجارت بین الملل مانندلیسانس (License) ، فرانشیز (Franchise)،B .O. T (Build Transfer Operate)تجارت‌های‌متقابل (Counter Trade ) ، معاملات تهاتری (Barter) ، شبه تهاتری Barter – link)) ، بیع‌‌‌‌‌‌‌‌متقابل(Buy – Back) ، تجارت موازی (parallel trading) ، معاملات جبرانی (COM pen sat ion) و مانند آنها ، نتیجه نهایی شدن اقتصاد و تجارت بین المللی است .
جوینت ونچر از جمله روش ها و تكنیك های جدید در انجام امور تجاری است كه ممكن است در قالب شركت های حقوقی ، قراردادها و یا تركیبی از آن دو صورت گیرد . این تكنیك را می توان مشاركت در امر تجاری برای دستیابی به اهداف طرفین دانست .
این مختصر كه در راستای آشنایی خوانندگان با تكنیك جوینت ونچر تهیه و تنظیم شده از مقاله ای بنام «بررسی ماهیت و ساختار جوینت ونچر » به قلم آقای دكتر علی محمد حكیمیان كه در فصلنامه حوزه و دانشگاه پاییز 1384 به چاپ رسیده اخذ گردیده و به شیوه این حقیر خلاصه برداری و بازنویسی شده است .  بدیهی است كاستی ها از این جانب است . این مطلب با این انگیزه به وجود آمده تا همكاران با شیوه های جدید تجارت بین المللی و مسائل قراردادی /تجاری آشنا شوند  امید كه مفید فایده باشد .

معنای لغوی جوینت ونچر Joint Venture :
-        بعضی جوینت و نچر را «قرارداد مشاركت » معنا كرده اند .
-        برخی دیگر آنرا «مشاركت انعطاف پذیر» معنا و تعریف كرده اند .
-   تعابیر مختلف دیگری همچون ؛ «مشاركت انتفاعی » ، «مشاركت مشترك» ، « شركت مختلط » ، «سرمایه گذاری مشترك » ، «مشاركت حقوقی » ، «مشاركت مدنی » ، «شركت مشاركتی » نیز در معنای  این اصطلاح حقوقی / تجاری بكار رفته است .

تعاریف چندی از جوینت ونچر :
1-  جوینت ونچر (J . V ) یك وجود حقوقی با ماهیت مشاركتی برای انجام اشتراكی یك عمل تجاری خاص در مقابل منافع متقابل است.
2-  واحد تجاری مشتركی است كه توسط دو یا چند مشاركت كننده برای یك مقصود مشخص تجاری ، مالی یا فنی ایجاد می شود .
3-    به اجتماع دویاچندشخص برای انجام امرتجاری واحد و به منظور كسب منفعت جوینت ونچر گویند .
4-    عبارت از تركیبی از اشخاص كه اشخاص ثالث از آن آگاهی ندارند .
5-  یك مشاركت تجاری كه بین دو یا چند نفر شكل می گیرد به شرط این كه مشاركت مزبور محدود به روابط بین شركاء باشد و در ارتباط با اشخاص ثالث معتبر نباشد .
6-  مشاركت دو یا چند شخص برای انجام یك پروژه خاص یا تعهد خاص با استفاده از مهارت های خاص ، سرمایه ها و اندوخته ها ، لیاقت ها ، تجربیات و دانش حقوقی یكدیگر است .

لازم به ذکر است که: معمولاً جوینت ونچر برای انجام یك پروژه و فعالیت خاص و برای یك مدت زمان محدود به وجود می آید و مشاركت ها و معاضدت های طرفین می تواند به شكل سرمایه نقدی و پول ، خدمات ، سرمایه های فیزیكی از نوع ماشین آلات ، تجهیزات ، یا حقوق معنوی مثل‌حق اختراع ، حقوق انحصاری ثبت شده و امتیازات و یا تركیبی از آنها می باشد .

-  جوینت ونچر عبارت است ازیك چارچوب حقوقی همكاری،كه درآن خطرهای احتمالی ومدیریت ، میان طرفین تقسیم می شود .
8-  جوینت ونچر در معنای عام ، شامل هر گونه همكاری بین دو شركت می شود ، چه هویت جدیدی در حین آن خلق شود و چه نشود . حتی زمانی كه توافق نامه ای تجاری سنتی ، مانند توافق نامه انتقال دانش فنی یا توزیع محصول بین دو شركت ، تحت عنوان همكاری مشترك ، منعقد شود و این توافق نامه سنتی نیززیردیگرعناوین همكاری،مانندتوسعه مشترك محصولات باشد،بازهم مشمول تعریف‌عام همكاری مشترك است.وجوینت ونچر در معنای خاص زمانی شكل می گیرد كه دوشركت گردهم می آیند تا در قالب هویتی جدید ، فعالیت تجاری مشخص و مشتركی را پی ریزی كنند .
9-  بعضی از حقوق دانان ایرانی J . V را ، تعهد مشترك دو شركت ثبت شده با دو تاجر ، یا یك تاجر و یك شركت تجارتی ، مبنی بر انجام كار یا امور معینی كه معمولاً محدود به زمان محدودی است
می دانند. بدین صورت كه در جوینت ونچر هر كدام از طرفین ، شخصیت حقوقی خود را حفظ
می كنند ، ولی به موجب قرارداد ، سازمان مستقلی برای انجام امری معین تشكیل می دهند كه وظایف آن را به موجب قراردادی كه تعهد شركت یا همان جوینت ونچر نامیده می شود ، تعیین می كنند ، ولی اغلب ، مسئولیت هریك از شركت ها در مقابل مقاطعه دهنده تضامنی است و هركدام از این شركت ها متضامناً مسئول همان سازمان تعهد مشترك اند .

مفهوم حقوقی جوینت ونچر :
فریدمان و كالمانف دو صاحب نظر در تجارت بین الملل مفهوم حقوقی جوینت ونچر را چنین بیان می كنند ؛ [مفهوم مركزی و بنیادی در J . V ، مفهوم مشاركت است . مشاركت دو جنبه دارد ؛ جنبه تكنیكی و جنبه احساسی .  در جنبه تكنیكی ، جوینت ونچر به هم پیوستن آورده ها (سرمایه ها)ست ؛ در جنبه احساسی ، آن را می توان احساس كوشش متحد یا مشرك دانست .  در هر دو معنای كلمه ، نیل به درجه ای از مشاركت بین المللی در هر شكل از واحد تجاری ، به هر ترتیبی كه تحت تملك یا تحت كنترل باشد ، امكان پذیر است . ایجاد منابع محلی تهیه كالا ، تربیت و آموزش نیروی كار محلی و كادر مدیریت و برانگیختن آثار ظاهری در جامعه تجاری ، بطور كلی ، نمونه های از روش هایی ممكن برای نیل به مشارك اند .]
نقدی بر این مفهوم حقوقی : این بخش از بیان فوق كه اظهار می دارد ، جنبه دیگر مشاركت ، احساس كوشش متحد یا مشترك است به نظر تعریف جامعی نیست زیرا چه بسا هدف كشوری كه برای ایجاد رغبت كشورهای سرمایه گذار ، حاضر به دادن امتیازاتی در یك جوینت ونچر می شود با هدف طرف مقابلش كه در سرمایه گذاری در پی منافع مادی است متفاوت باشد . لذا گرچه كوشش آنها برای رسیدن به اهداف مشترك است ولی هریك هدفهای مشركی را دنبال نمی كنند و در هدف متحد نیستند . همچنین هدف كشوری كه برای وارد كردن دانش فنی خاصی سرمایه گذاری می كند ، با هدف طرف مقابل كه صاحب این دانش فنی است ، یكی نیست .
10- تعریف منتخب : جوینت ونچر یك تكنیك حقوقی برای مشاركت در امری تجاری به منظور دستیابی به اهداف طرفین آن است . بنابراین تعریف جوینت ونچر را می توان ؛ مشاركت انعطاف پذیر ترجمه نمود .

 انگیزه های تشكیل جوینت ونچر
الف – انگیزه های اقتصادی :
1-    رشد جهانی شدن اقتصاد و توسعه یافتگی كشورها .
2-  عدم داشتن سرمایه لازم در كشورهای در حال توسعه به منظور حضور در صحنه رقابت های جهانی لذا در پی یافتن شركای تجاری اند تا از سرمایه های آنها در تحقق اهداف اقتصادی كشور خود
بهره‌مند گردند .
3-  به منظور پرهیز از ریسك سرمایه گذاری ، توسعه جوینت ونچر سعی در یافتن منابع سرمایه ای خارجی به عنوان پشتوانه می شود و برای نیل به این هدف ، با ایجاد شركت های فرعی وابسته به شركت مادر ، در سرمایه گذاری هایی كه ریسك بالایی دارد شركت می كنند . بدین ترتیب با اتمام پروژه ، منابع آن به شركت مادر برمیگردد و در صورت شكست پروژه شركت فرعی تنها به میزان سرمایه آورده متضرر می گردد و امكان تعقیب شركت مادر كه به صورت مخفی در پشت چهره جوینت ونچر پنهان است وجود ندارد .
4-    نیاز به قابلیت های فنی برخی از شركت ها و متخصصان .
5-  وجود منابع طبیعی و نیروی كار ارزان در كشورهای جهان سوم و درحا ل توسعه انگیزه دیگر استفاده از تكنیك جوینت ونچر .
6-  وجود قوانین ضد تراست در برخی از كشورها (مثل آمریكا) شركت های بزرگ و قدرتمند را وا
می دارد با ایجاد شركت های فرعی و مشاركت با استفاده از روش جوینت ونچر تلاش می كنند از فضای مناسب دیگر كشورها برای پیشبرد اهداف سودجویانه خود بهره مند گردند .
ب – انگیزه های سیاسی و حقوقی :
1-  نظر به اینكه كشورهای درحال توسعه نوعاً كشورهای سرمایه پذیر هستند ، برای رهایی از قراردادهای ننگینی همچون «امتیاز» از روش جوینت ونچر استفاده می شود تا هم سرمایه های لازم به كار گرفته شود و هم از احساسات ملی گرایانه نسبت به اقتدار حاكمیت رهایی یابند .
2-  نظر به اینكه مفاهیم حقوقی همچون مفهوم قرارداد ، شركت ، بیمه و ... در همه كشورها مفاهیم یكسانی ندارند لذا با استفاده از روش جوینت ونچر كه مشكلات پذیرش مفاهیم را در كشورهای سرمایه پذیر و سرمایه گذار به وجود نمی آورد استفاده می شود .
[در ایران و در قانون تشویق سرمایه گذاری خارجی ، از عنوان سرمایه گذاری به طریق مشاركت بهره برده است ، بدون اینكه از عنوان جوینت ونچر استفاده نماید .]

یك نكته : اگر دو شركت با تابعیت واحد با هم همكاری مشترك در قالب جوینت ونچر ایجاد نمایند گرچه آندو شركت در كشوری دیگر واقع باشند ؛ این نوع جوینت ونچر بین المللی نیست . بلكه همكاری بین دو شركت وقتی بین المللی است كه طرفین جوینت ونچر دارای تابعت مختلف باشند .